Skip to content
NCERT

Class 8 Sanskrit

NCERT कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् (2026–27): 13 पाठों के सही नाम, क्रम और संक्षिप्त परिचय CMS में तैयार। व्याकरण, शब्दरूप और धातुरूप परिशिष्ट अलग हैं; विस्तृत पाठ सामग्री प्रकाशन से पहले जोड़ी जाएगी।

13Published chapters
Class 8Class
NCERTCurriculum
Choose your next step

Explore chapters

13 chapters available
Chapter 1

संगच्छध्वं संवदध्वम्

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 1: तीन मंत्रों का हिंदी अर्थ, शब्दार्थ, अभ्यास 1-6, लट्-लोट् व्याकरण, 20 प्रश्न, 10 MCQs और FAQs।

Read chapter
Chapter 2

अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 2 का हिन्दी सार, चित्रग्रीव-हिरण्यक कथा, श्लोक अर्थ, शब्दार्थ, ल्यप् प्रत्यय, समास, सन्धि और अभ्यास प्रश्नोत्तर पढ़ें।

Read chapter
Chapter 3

सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 3: आठ सुभाषितों का हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, व्याकरण, सन्धि-समास और NCERT अभ्यास 1–5 के उत्तर पढ़ें।

Read chapter
Chapter 4

प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 4: गोपबन्धु दास की जीवनी, हिन्दी सार, शब्दार्थ, पूर्वरूप-सन्धि, क्तवतु प्रत्यय और प्रश्नोत्तर पढ़ें।

Read chapter
Chapter 5

गीता सुगीता कर्तव्या

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 5 के आठ श्लोकों का हिन्दी अर्थ, अन्वय, शब्दार्थ, पञ्चमी-सप्तमी विभक्ति, प्रश्नोत्तर और अभ्यास पढ़ें।

Read chapter
Chapter 6

डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 6 का हिन्दी सार, डिजिटल भारत, AR-VR, UPI, साइबर सुरक्षा, क्त व शतृ प्रत्यय, शब्दार्थ और प्रश्नोत्तर पढ़ें।

Read chapter
Chapter 7

मञ्जुलमञ्जूषा सुन्दरसुरभाषा

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 7 का हिन्दी सार, चार पदों का भावार्थ, संस्कृतदिवस संवाद, शब्दार्थ, समास, विभक्ति और प्रश्नोत्तर पढ़ें।

Read chapter
Chapter 8

पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 8: पूर्वोत्तर के आठ राज्य, सप्तभगिन्यः, सिक्किम, दो श्लोकों का अर्थ, शब्दार्थ, दिशाएँ और प्रश्नोत्तर।

Read chapter
Chapter 9

कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 9: धन्वन्तरि-वाग्भट कथा, हितभुक्-मितभुक्-ऋतुभुक्, हिन्दी सार, विशेषण-विशेष्य, शब्दार्थ और प्रश्नोत्तर।

Read chapter
Chapter 10

सन्निमित्ते वरं त्यागः (क-भागः)

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 10: राजा शूद्रक और वीरवर की कथा, हिन्दी सार, शब्दार्थ, स्म-प्रयोग, लङ्, क्तवतु और प्रश्नोत्तर।

Read chapter
Chapter 11

सन्निमित्ते वरं त्यागः (ख-भागः)

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 11: वीरवर-शक्तिधर कथा का अंत, नीति-श्लोक, हिन्दी सार, कर्तृ-कर्म-भाववाच्य, शब्दार्थ और प्रश्नोत्तर।

Read chapter
Chapter 12

सम्यग्वर्णप्रयोगेण ब्रह्मलोके महीयते

कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 12: इन्द्र-वृत्रासुर कथा, पाँच श्लोक अर्थ, पाठक के छह गुण-दोष, वेदाङ्ग, शब्दार्थ और NCERT अभ्यास 1–6 उत्तर।

Read chapter
Chapter 13

वर्णोच्चारण-शिक्षा १

NCERT कक्षा 8 संस्कृत दीपकम् पाठ 13: वर्णोच्चारण-शिक्षा १। संस्कृत वर्णों के शुद्ध उच्चारण का अभ्यास का परिचय; विस्तृत पाठ-सामग्री और प्रश्नोत्तर बाद में जोड़े जाएँगे।

Read chapter

Frequently asked questions

कक्षा 8 संस्कृत की नई पुस्तक कौन-सी है?

NCERT की कक्षा 8 संस्कृत पाठ्यपुस्तक दीपकम् है।

दीपकम् में कितने मुख्य पाठ हैं?

13 क्रमांकित पाठ हैं; व्याकरण, शब्दरूप और धातुरूप अतिरिक्त संदर्भ परिशिष्ट हैं।

क्या सभी पाठ प्रकाशित हैं?

अभी नहीं। सभी 13 पाठों के नाम और संक्षिप्त विवरण CMS में तैयार हैं, लेकिन पूर्ण शैक्षिक सामग्री जुड़ने के बाद ही प्रकाशित किए जाएँगे।